Kto w Polsce zarabia średnią krajową?

Podawane co kwartał przez Główny Urząd Statystyczny komunikaty dotyczące wysokości przeciętnego wynagrodzenia w Polsce często wywołują zdumienie u większości Polaków, którzy z irytacją pytają retorycznie „Kto tyle zarabia?”.

Statystyki kłamią?

Wg danych GUS w lutym 2018 r. przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw wyniosło 4599,72 zł (wszystkie kwoty w tekście podawane są brutto). Jednak statystyki nie zawsze odzwierciedlają rzeczywisty stan rzeczy.

Po pierwsze, należy pamiętać, że GUS podaje dane jedynie na podstawie wynagrodzeń uzyskiwanych w przedsiębiorstwach, w których zatrudnionych jest co najmniej 10 pracowników. Pominięcie mikroprzedsiębiorstw, w których płace zazwyczaj są niskie, w efekcie daje zawyżone dane dotyczące poziomu wynagrodzeń, co wprowadza w błąd.

Po drugie, z matematycznego punktu widzenia średnia nie zawsze pokaże rzeczywisty obraz poziomu płac. Zaliczenie do jednego zbioru danych wynagrodzeń menedżerów czy kierowników jednostek organizacyjnych z pracownikiem fizycznym firmy produkcyjnej zawsze sprawi, że wynik będzie nieco przekłamany. Po głębszej analizie, można dojść do wniosku, że jedynie 30% Polaków zarabia średnią krajową. Bardziej miarodajne będzie określenie średniej płacy dla poszczególnych grup zawodowych z podziałem na stanowisk.

Po trzecie, na poziom przeciętnego wynagrodzenia zawsze należy patrzeć przez pryzmat terytorialny. Prawie zawsze okaże się, że mieszkaniec Warszawy będzie zarabiał więcej niż mieszkaniec małego miasta, pomimo takiego samego stanowiska i podobnego doświadczenia. Tak samo jak, Dolnoślązacy zazwyczaj mają lepsze zarobki niż mieszkańcy Warmii i Mazur.

Lepsze odzwierciedlenie da dominanta

Więcej o rzeczywistym stanie poziomu płac Polaków powie dominanta, czyli najczęściej wypłacane wynagrodzenie. Wg danych GUS dość znacznie odbiega ono od przeciętnego wynagrodzenia. W 2016 r. najczęściej wypłacane wynagrodzenie wynosiło 2074 zł. Dla porównania w listopadzie 2016 r. przeciętne wynagrodzenie wyniosło 4329,71 zł. Różnica między tymi dwoma wartościami wynosi prawie 50%.

O ile aktualna wartość średniej krajowej pokazuje, że poziom płac w Polsce jest bliski średniej z UE, to wysokość najczęściej wypłacanego wynagrodzenia jest już gorzką pigułką do przełknięcia, która bardziej pokazuje prawdę o poziomie zarobków w kraju.

Z rynku pracy