Jak rozliczać pracę w nadgodzinach?

Każda praca w godzinach przekraczających normy czasu pracy pracownika jest pracą w godzinach nadliczbowych, za którą przysługuje odpowiednia rekompensata.

Kodeks pracy dopuszcza jedynie dwa przypadki, w których praca w nadgodzinach jest dopuszczalna. Pierwsza w nich dotyczy konieczności przeprowadzenia akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska i usunięcia awarii. Natomiast druga ewentualność, która usprawiedliwia pracę w godzinach nadliczbowych to szczególne potrzeby pracodawcy. Jednak w tym przypadku, praca w godzinach nadliczbowych nie może przekroczyć 150 godzin w roku kalendarzowym.

Dopuszczalne jest, aby w regulaminie pracy ustalić większy limit nadgodzin. Należy jednak pamiętać, żeby uwzględnić w nim urlop wypoczynkowy.

Roczny limit nadgodzin w roku dla pracownika :

  1. z prawem do 20 dni urlopu wypoczynkowego nie może przekraczać 384

52 tygodnie – 4 tygodnie urlopu =  48 tygodni

48 tygodni * 8 godzin (maksymalny limit nadgodzin w tygodniu w danym okresie rozliczeniowym) = 384 

  1. z prawem do 26 dni urlopu wypoczynkowego nie może przekroczyć 376

52 tygodnie – 4 tygodnie urlopu =  48 tygodni

48 tygodni * 8 godzin (maksymalny limit nadgodzin w tygodniu w danym okresie rozliczeniowym) = 376 

Pracy w godzinach nadliczbowych nie mogą wykonywać pracownicy młodociani, kobiety w ciąży, a także niepełnosprawni (chyba, że przedłożą pracodawcy orzeczenie lekarskie, że mogą pracować w nadgodzinach).

Do pracy ponad przewidzianą normą mogą nie zgadzać się również rodzice opiekujący się dzieckiem do 4 lat. Jest to zakaz względny, co oznacza, że pracodawca nie może ich do niego zmusić, chyba, że wyrażą na to zgodzę.

„Pięćdziesiątki” czy „setki”?

Pracodawca ma obowiązek odpowiednio zrekompensować pracownikowi pracę dniem wolnym lub dodatkowym wynagrodzeniem.

Za pracę w godzinach nadliczbowych przysługuję 50% dodatek za każdą nadliczbową godzinę w dniu roboczym. Jak to obliczyć?

_________________________________________________________________________________

Przykład 1 :

Pani Irena w październiku 2018 r. w poniedziałek (15.10) i w środę (17.10) pracowała w godzinach od 8 do 18. Jej wynagrodzenie zasadnicze brutto wynosi 2500 zł. Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?

Pani Irena w poniedziałek i środę pracowała po 10 godzin, co łącznie daje 4 nadgodziny. W związku z tym, że nadgodziny zostały wypracowane w dni robocze, które dla Pani Ireny są dniami pracy, należy wypłacić jej, oprócz wynagrodzenia za te godziny, dodatek w wysokości 50%.

W październiku do przepracowania było 184 godziny.

Krok 1. Ustalamy wynagrodzenie z jedną godzinę

Dzielimy wynagrodzenie zasadnicze przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu

2500 : 184 = 13,58

Krok 2. Ustalamy wynagrodzenie za nadgodziny

Wynagrodzenie za jedną nadgodzinę 50% – 13,58 zł * 150% = 20,37 zł

20,37 zł * 4 godz. = 81,48 zł

Pani Irena powinna dostać dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych w wysokości 81,48 zł.

_________________________________________________________________________________

Zgodnie z kodeksem pracy za pracę w sobotę i niedzielę lub święto z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, w pierwszej kolejności należy bezwzględnie udzielić dnia wolnego. Jeśli nie jest to możliwe (np. z powodu przebywania przez pracownika na zwolnieniu lekarskim) wówczas należy wypłacić dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych w wysokości 100 %.

Inaczej sprawa wygląda z nadgodzinami. Za pracę w nadgodzinach w sobotę należy doliczyć dodatek w wysokości 50%. Z kolei za nadgodziny w niedziele i święta należy wypłacić 100% dodatku.

_________________________________________________________________________________

Przykład 2:

W związku ze szczególnymi potrzebami pracodawcy, w październiku, Pan Dariusz był zmuszony świadczyć pracę w sobotę i w niedzielę. W sobotę przepracował 10 godzin, a w niedzielę – 3. Pracownik nie zdążył odebrać dnia wolnego za te dni. Jego wynagrodzenie zasadnicze wynosi 3700 zł. Ile wyniesie dodatek za pracę w te dni?

Krok 1. Ustalamy wynagrodzenie z jedną godzinę

Dzielimy wynagrodzenie zasadnicze przez liczbę godzin do przepracowania w danym miesiącu

3700 : 184 = 20,11

Krok 2. Ustalamy wynagrodzenie za nadgodziny

Wynagrodzenie za jedną nadgodzinę 50%  – 20,11  zł * 150% = 30,16 zł

Wynagrodzenie za jedną nadgodzinę 100%  – 20,11  zł * 200% = 40,22 zł

Wynagrodzenie za pracę w sobotę i niedzielę – 40,22 zł * 11 godzin = 442,42 zł

Wynagrodzenie za nadgodziny w sobotę – 30,16 zł * 2 = 60,32 zł

Za pracę w godzinach nadliczbowych Panu Dariuszowi przysługuje 502,74 zł.

_________________________________________________________________________________

Dodatek w wysokości 100% przysługuje również za pracę w nadgodzinach w porze nocnej, którą wyznacza pracodawca. Ponadto dodatkową rekompensatą jest dodatek za pracę w porze nocnej. Stanowi on 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku.

Z rynku pracy